Δικαιοσύνη, Διάδικοι και Συκοφάντες

0

Γράφει ο Σακαλής Ηλίας

Διότι οι ανωιτέρω όροι στο χώρο του φυσικού και του θετού γίγνεσθαι λειτουργούν άλλοτε «εν συζεύξει» και άλλοτε «εν διαζεύξει», άλλοτε αυτόνομα ένας έκαστος και άλλοτε χέρι-χέρι, προκύπτει εύλογα το ερώτημα: εάν Δικαιοσύνη σημαίνει ύπαρξη και εφαρμογή του δικαίου. Αίσθημα, απόδοση και απονομή του δικαίου ή δικαστική εξουσία και εάν διάδικοι είναι τα ζεύγη: Κατήγορος και κατηγορούμενος, ενάγων και εναγόμενος, διώκων και φεύγων , αλλά και διότι ενίοτε ο ενάγων, ενδίκως, αποδεικνύεται συκοφάντης, τότε είναι δυνατόν αυτό το «συνονθύλευμα» να λειτουργεί εκούσια και ενσυνείδητα, πολλώ δε μάλλον όταν στο “σύμφυρμα”  αυτό προστίθενται οι ένορκοι, οι μάρτυρες και οι δικηγόροι; Παράβαλε τους λογογράφους, δηλαδή τους δικανικούς ρήτορες της Αρχαίας Αθήνας.

Παρενθέτω: Στην Αρχαία Αθήνα το μέγιστο δικαστήριο ήταν η «Ἡλιαία». Μετά τη συγκρότηση λοιπόν του δικαστηρίου και την εισαγωγής της δίκης έπαιρναν το λόγο και ο διώκων και ο φεύγων και ο χρόνος κατά τον οποίο έκαστος των διαδίκων είχε δικαίωμα να αγορεύσει καθοριζόταν από την «κλεψύδρα». Διότι όμως οι νόμοι πολλαπλασιάστηκαν και η «περί το λέγειν τέχνη» έγινε ειδική, τότε εμφανίστηκαν οι καλούμενοι «λογογράφοι», οι οποίοι όντας γνώστες των νόμων και ικανοί «περί την ρητορικήν» έγραφαν επί μισθώ, υπέρ άλλων, λόγους, τους οποίους οι διάδικοι μαθαίνοντας από μνήμης απήγγελλαν ενώπιον των δικαστών.

Διότι επίσης στις σύγχρονες Δημοκρατίες ακούγονταν οι φράσεις: «Κράτος δικαίου», «Το δίκαιο του ισχυρού», «Το δίκαιο της πυγμής». Ακόμη ότι η δικαιοσύνη είναι τυφλή, ότι θα πέσει ο πέλεκυς της δικαιοσύνης, ότι η δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη, ότι η δικαιοσύνη παρακωλύεται και «τροχοπεδείται», τότε  «θεός φυλάξοι!».Σε ποια δικαιοσύνη θα πέσουμε, εάν υπάρξουμε υπόδικοι ή εναγόμενοι; Και ποια δικαιοσύνη θα ξεσκεπάσει τους συκοφάντες;

Όμως στην Αρχαία Αθήνα συνέβαιναν και άλλα: π.χ.

  1. ο δικαστής «Όμώμοκεν οὐ χαριεῑσθαι, οἷς ἄν δοκῇ αὐτῷ, ἀλλά δικάσκειν κατά τούς νόμους».
  2. Ο εναγόμενος πρέπει να θεωρεί τον έλεγχο «μέγιστον ἀγαθόν τῇ πόλει και τῷ θεῷ ὑπηρεσίαν».
  3. Ο κατηγορούμενος αντί να ικετεύει τους δικαστές «δακρύων και ἄλλα ἐλεεινά δράματα εἰσάγων, γυναῑκα και παιδία ἀναβιβαζόμενος», πρέπει να διδάσκει αυτούς, «Ἳνα μή καταχωρίζονται τα δίκαια», και να επιλέγει την υπακοή στο θεό και στους νόμους μάλλον παρά σε αυτούς-(τους δικαστές), και
  4. Ο φεύγων έκλεινε την απολογία του συνήθως ως εξής: Κύριοι δικαστές, εάν εκδώσετε καταδικαστική για εμένα απόφαση, εγώ θα σας ευγνωμονώ δι’ αυτό, και θα προσπαθήσω στο εξής να γίνω σπουδαιότερος και υπέρτερος από τους κατηγόρους μου.

Θα τολμήσω τώρα να αναφερθώ στα καθ’ ημάς: Μετά την εκδίκαση, δηλαδή την περάτωση της διαδικασίας, εάν η απόφαση είναι καταδικαστική, ο κατηγορούμενος σπάνια αποδέχεται το αποτέλεσμα και με υπόδειξη του συνηγόρου του προχωράει σε «έφεση», η οποία βέβαια είναι ένδικο μέσο, με το οποίο προσβάλλεται η απόφαση κατώτερου δικαστηρίου. Όμως εγώ, ως απλός πολίτης, διερωτώμαι: Υπάρχει κατώτερο και ανώτερο δικαστήριο; Και εάν το ανώτερο εκδώσει διαφορετική απόφαση, αυτό δεν είναι ωμή προσβολή για το κατώτερο; Προφανώς είναι. Αλλά το πλέον τραγικό είναι το εξής: Εάν ο κατηγορούμενος αθωωθεί, τότε ασκεί δίωξη κατά του ενάγοντος «ἐπί συκοφαντίᾳ!», και πάει λέγοντας. Γι αυτό, λοιπόν, προείπα: «θεός φυλάξοι…». (το φυλάξοι ως ευχετική ευκτική). Τούτον, λοιπόν, ούτως εχόντων, δε θα ήθελα ποτέ στη ζωή μου να υπάρξω κατήγορος, διότι είναι πιθανόν να αποδειχθώ «φενακίζων» (=απατεώνας) και τότε εύλογο είναι να διασυρθώ και ως συκοφάντης.

«Ὀ ἒχων νοῡν νοείτω».

 

Άστρος

15 Αυγούστου 2019

Σακαλής Ηλίας του Θεμιστοκλέους

Φιλόλογος

Τηλ. 27550-22537

 

 

 

 

 

 

 

 

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Please enter your comment!
Please enter your name here