Εκκλησίες του Αγίου Ιωάννη – Άγιος Πέτρος, Άγιος Αθανάσιος

0

Του συνεργάτη μας,Γιάννη Δ. Κουρμπέλη

Άγιος Πέτρος

Ο ναός του Αγίου Πέτρου ήταν μία εκκλησία η οποία βρισκόταν στη θέση Ληνοβροχιό, λίγα χιλιόμετρα ΒΑ του Αγίου Ιωάννη. Ο ναός αυτός καταστράφηκε ολοσχερώς το 1826 από τον Ιμπραήμ πασά.

Ιστορία

 

Η απόψη του Αγίου Ιωάννη. Στην αιχμή του βέλους βρισκόταν ο ναός του Αγίου Πέτρου.

Ο ναός του Αγίου Πέτρου χτίστηκε σε μία άγνωστη εποχή και αποτελούσε εξωκκλήσι του χωριού. Από χάραγμα το οποίο βρίσκεται στο εσωτερικό του ναού πάλαι ποτέ μοναστηριού της Αγίας Τριάδας (Μελιγούς), μαθαίνουμε ότι η μονή έκλεισε το 1725 και οι εικόνες της μεταφέρθηκαν στον ναό του Προδρόμου στον Άγιο Ιωάννη. Μετά από μία καταστροφή, όμως, που συνέβη στον Πρόδρομο, οι εικόνες της μονής μεταφέρθηκαν στον ναό του Αγίου Πέτρου (βλέπε αναλυτικότερα ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ – ΜΕΡΟΣ Γ’: 18ος αι.). Έτσι συμπεραίνουμε πως ο ναός υπήρχε σίγουρα τον 18ο αιώνα.

Ο ναός καταστράφηκε ολοσχερώς το 1826 από τις ορδές του Οθωμανού Ιμπραήμ πασά. Σύντομα ανακαινίστηκε από τον Αγιαννίτη αγωνιστή Ευστράτιο Άρχοντα, αλλά δεν εγκαινιάστηκε με αποτέλεσμα να εγκαταλειφθεί και να καταπέσει.

Περιγραφή

Ο ναός βρισκόταν στην τοποθεσία Ληνοβροχιό, αρκετά χαμηλότερα από το χωριό και συγκεκριμένα κοντά στα κτήματα του Σταύρου Ε. Κουτίβα (Σκληρός) και Κωνσταντίνου Χ. Μπάρλα (Λαβιός). Το 1937 ο ιστοριοδίφης Νικόλαος Ι. Φλούδας επισκέφτηκε τα ερείπια του ναού και κατέγραψε τα εξής:

  1. Τα σωζόμενα λείψανα του ναού είχαν μήκος 11 μ., πλάτος 4 μ. και ύψος 2 μ.
  2. Ο ναός ήταν θολωτός και η μοναδική του είσοδος βρισκόταν στον βορρά.
  3. Ο ναός φαίνεται πως ήταν αγιογραφημένος, καθώς υπήρχαν ασβεστώματα, κυρίως στην δυτική πλευρά του.

Από τα δεδομένα αυτά καταλαβαίνουμε πως ο ναός είχε μεγάλο μέγεθος και πιθανόν να ήταν αγιογραφημένος. Παράλληλα οι Αγιαννίτες φαίνεται ότι τιμούσαν τον Άγιο, δίνοντας το όνομα του στα παιδιά τους. Το όνομα <<Πέτρος>>, είναι σύνηθες στον Αγιάννη και το έφεραν και φέρουν κατά καιρούς μέλη πολλών οικογενειών (π.χ. Δικαίος, Καψάλης, Καμπύλης, Σαρηγιάννης, Άρχοντας κ.α.).

Σύμφωνα με μαρτυρίες από τον ναό σήμερα σώζονται λείψανα των τοίχων του και σωρός από πέτρες, ενώ εδώ και πολλά χρόνια έχει τοποθετηθεί εκεί ένα λιτό προσκυνητάρι προς τιμήν του Άγιου.

Πηγές

  • Νικολάου Ι. Φλούδα – Θυρεατικά, τόμος Γ’, Αθήνα 1983
  • Μαρτυρίες Σταύρου Ε. Κουτίβα και Κωνσταντίνου Χ. Μπάρλα

 

Άγιος Αθανάσιος

Το όρος Καλογεροβούνι και άποψη του Αγίου Ιωάννη. Στην κορυφή του όρους βρισκόταν ο ναός και το ασκητήριο της Μονής Λουκούς.

Ο ναός του Αγίου Αθανασίου ήταν μία εκκλησία η οποία βρισκόταν στα βόρεια του χωριού, κοντά στην κορυφή του βουνού Καλογεροβούνι. Ο ναός αποτέλεσε μετόχι της μονής Λουκούς και κοντά του υπήρχε ασκητήριο του μοναστηριού. Ο ναός καταστράφηκε ολοσχερώς το 1826.

Ιστορία

Ο ναός του Αγίου Αθανασίου χτίστηκε σε μια άγνωστη εποχή και μαζί με το κοντινό ασκητήριο, αποτέλεσαν μετόχια της Μονής Λουκούς. Οι μοναχοί της Λουκούς ξεκαλοκαίριαζαν εκεί και χάριν της διαμονής τους ο Αγιαννίτης Δημήτριος Λίτσας δώρισε κάποτε ένα μεγάλο κτήμα στη μονή, όπου χτίστηκε ο Άγιος Δημήτριος (βλέπε και: Εκκλησίες του Αγίου Ιωάννη – Άγιος Δημήτριος). Το γεγονός αυτό συνέβη σίγουρα πριν τον 17ο αι. (αφού ο Άγιος Δημήτριος αναφέρεται για πρώτη φορά το 1699). Επομένως δεδομένου ότι ο Άγιος Αθανάσιος ήταν αρχαιότερος, σίγουρα θα χτίστηκε σε μια αρκετά παλαιά εποχή.

Ο ναός προφανώς καταστράφηκε το 1826 από τις ορδές του Οθωμανού Ιμπραήμ πασά. Ο ναός και το ασκητήριο δεν ανακαινίστηκαν ποτέ με αποτέλεσμα να καταπέσουν και να χαθούν. Οι Αγιαννίτες όμως ποτέ δεν έπαψαν να τιμούν τον Άγιο, δίνοντας το όνομα του στα παιδιά τους. Το όνομα <<Αθανάσιος>> είναι σύνηθες στον Αγιάννη και το φέρουν και το έφεραν κατά καιρούς πολλές οικογένειες (π.χ. Καμπύλης, Κουτίβας, Γαρδικιώτης, Ροζολής, Σακαλής, Λεμπέσης κ.α.).

Σύμφωνα με μαρτυρίες από τον ναό σώζονται σήμερα λείψανα από τους τοίχους του και σωροί από πέτρες. Ωστόσο το ασκητήριο βρίσκεται σε άγνωστη κατάσταση.

Από αυτούς τους δύο ναούς δεν κατορθώσαμε να βρούμε την ακριβή τους θέση, ούτε να βρούμε κάποια φωτογραφία. Θα συνεχίσουμε όμως την έρευνα μας και ευελπιστούμε σύντομα να αναδημοσιεύσουμε αυτό το άρθρο.

Πηγές

  • Νικόλαος Ι. Φλούδας – Θυρεατικά, τόμος Γ’, Αθήνα 1983
  • Μαρτυρίες Ευστρατίου Ι. Δαλιάνη και Δημητρίου Π. Δικαίου (Σκαλτσά).

Εδώ τελειώνει το μεγάλο κεφάλαιο των εκκλησιών του Αγίου Ιωάννη, στο οποίο παρουσιάσαμε τις 13 εκκλησίες και τα 2 μοναστήρια που υπήρχαν στο χωριό. Η πληθώρα αυτών των θρησκευτικών μνημείων μας δείχνει τον ευσεβή χαρακτήρα των Αγιαννιτών προς όλους τους αγίους αλλά και την οικονομική άνθηση του χωριού. Από ορισμένους ναούς όμως δεν κατορθώσαμε να βρούμε περαιτέρω πληροφορίες και φωτογραφίες, αλλά θα συνεχίσουμε την έρευνά μας προκειμένου κάποια στιγμή να αναδημοσιεύσουμε αυτά τα άρθρα. Την επόμενη εβδομάδα θα συνεχίσουμε με το μεγάλο κεφάλαιο των Αρχοντικών του Αγίου Ιωάννη.

Ιωάννης Δ. Κουρμπέλης

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Please enter your comment!
Please enter your name here