Η Ιστορία της Βασιλόπιτας, το έθιμο με το φλουρί & 4 απολαυστικές συνταγές

0

Το έθιμο της βασιλόπιτας είναι πολύ παλαιό, προέρχεται από εκείνο το τελούμενο στην αρχαία εορτή των «Κρονίων» (των ρωμαϊκών «Σατουρναλίων») που παρέλαβαν οι Φράγκοι, από τους οποίους και προήλθε η συνήθεια της τοποθέτησης νομίσματος μέσα στη πίτα και της ανακήρυξης ως «Βασιλιά της βραδιάς» αυτού που το έβρισκε.

Κατά άλλο έθιμο, αντί νομίσματος, έβαζαν φασόλι και αυτόν που το έβρισκε τον αποκαλούσαν “φασουλοβασιλιά”.

– Το κόψιμο τις βασιλόπιτας είναι από τα ελάχιστα αρχέγονα έθιμα που επιβιώνουν. Σύμφωνα με τον καθηγητή Δημήτρη Λουκάτο αποτελεί εξέλιξη του γνωστού και λαϊκού εθίμου της πρωτοχρονιάτικης πίτας. Στην αρχαιότητα υπήρχε το έθιμο του εορταστικού άρτου, τον οποίο σε μεγάλες αγροτικές γιορτές οι αρχαίοι Έλληνες πρόσφεραν στις θεούς. – Τέτοιες γιορτές ήταν τα Θαλύσια και τα Θεσμοφόρια. Χαρακτηριστικό στοιχείο της βασιλόπιτας είναι ότι ο άνθρωπος δοκιμάζει την τύχη του με το κέρμα προσπαθώντας να μαντέψει πώς θα του έρθουν τα πράγματα στη νέα χρονιά. Σε όποιον πέσει το φλουρί θα είναι ο τυχερός και ευνοούμενος του νέου έτους! Η ορθόδοξη παράδοση συνέδεσε το έθιμο με τη Βασιλόπιτα.

Ορθόδοξη θρησκευτική παράδοση

Η θρησκευτική παράδοση συνδέει την Βασιλόπιτα με την προσωπικότητα του Μεγάλου Βασιλείου, στον οποίο οφείλει και το όνομά της.

Στα χρόνια του Ιουλιανού του Παραβάτη, όταν το Βυζάντιο κήρυξε τον πόλεμο στην Περσία, ο Ιουλιανός πέρασε με τον στρατό του από την Καισάρεια. Τότε διέταξε να φορολογήσουν όλη την επαρχία και τα χρήματα αυτά θα τα έπαιρνε επιστρέφοντας για την Κωνσταντινούπολη.

Έτσι, οι κάτοικοι αναγκάσθηκαν να δώσουν ό,τι είχε ο καθένας σε χρυσαφικά και νομίσματα. Όμως ο Ιουλιανός σκοτώθηκε άδοξα σε μια μάχη στον πόλεμο με τους Πέρσες και δεν ξαναπέρασε ποτέ από την Καισάρεια.

Τότε ο Άγιος Βασίλειος έδωσε εντολή από τα μαζεμένα χρυσαφικά τα μισά να δοθούν στους φτωχούς, ένα μικρό μέρος στις ανάγκες των ιδρυμάτων της “Βασιλειάδας” και τα υπόλοιπα τα μοίρασε στους κατοίκους με ένα πρωτότυπο τρόπο: έδωσε εντολή να ζυμώσουν μικρά ψωμιά και σε κάθε ένα τοποθέτησε μέσα από ένα νόμισμα ή χρυσαφικό και κατόπιν τα μοίρασε στα σπίτια.

Έτσι τρώγοντας οι κάτοικοι τα ψωμιά έβρισκαν μέσα κάποιο από τα αφιερωθέντα τιμαλφή. Με τον τρόπο αυτό γεννήθηκε το έθιμο της πίτας που ονομάσθηκε Βασιλόπιτα, στην οποία βάζουμε ένα φλουρί.

Αυτός στο κομμάτι του οποίου θα “πέσει” το φλουρί, θεωρείται ότι είναι τυχερός και θα έχει μια καλή χρονιά. Από τότε φτιάχνουμε κι εμείς τη Βασιλόπιτα με το φλουρί μέσα, την πρώτη μέρα του χρόνου, τη μέρα του Αγίου Βασιλείου.

Η Βασιλόπιτα Αγιοβασιλιάτικο έθιμο πολλών αιώνων, μεταφέρεται από γενιά σε γενιά, για να μας θυμίζει την αγάπη και την καλοσύνη αυτού του Μεγάλου Αγίου. Πηγή: constantinoupoli.com

4 απολαυστικές συνταγές βασιλόπιτας

Σας παραθέτουμε τέσσερις απολαυστικές συνταγές Βασιλόπιτας από τους Στέλιο Παρλιάρο, Αργυρώ Μπαρμπαρίγου και Άκη Πετρετζίκη.

Βασιλόπιτα – Στέλιος Παρλιάρος

ΥΛΙΚΑ – 300 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις & επιπλέον για τη φόρμα -1 κ.γ. μπέικιν πάουντερ -300 γρ. βούτυρο αγελάδας σε θερμοκρασία δωματίου & λίγο λιωμένο για τη φόρμα -250 γρ. άχνη ζάχαρη & επιπλέον για το πασπάλισμα -6 τεμ. αυγά -1 τεμ. πορτοκάλι, το ξύσμα (ακέρωτο) Μέθοδος Εκτέλεσης Στον κάδο του μίξερ χτυπάμε με το φτερό το βούτυρο με τη ζάχαρη. Προσθέτουμε ένα-ένα τα αβγά συνεχίζοντας το ανακάτεμα. Κοσκινίζουμε σε ένα μπολ το αλεύρι με το μπέικιν πάουντερ και τα ρίχνουμε σιγά-σιγά στο μείγμα. Τέλος προσθέτουμε το ξύσμα πορτοκαλιού. Βουτυρώνουμε και αλευρώνουμε μια στρογγυλή φόρμα διαμέτρου 24 εκ. ή ένα ταψί και αδειάζουμε μέσα το μείγμα, βάζοντας ενδιάμεσα και το φλουρί. Ψήνουμε στους 170°C για μία ώρα. Δοκιμάζουμε αν ψήθηκε καλά η βασιλόπιτα τρυπώντας τη με ένα μαχαίρι κι αν αυτό βγει υγρό (με υπολείμματα ζύμης επάνω), ψήνουμε λίγο περισσότερο. Αφήνουμε να κρυώσει και ξεφορμάρουμε. Πασπαλίζουμε με ζάχαρη άχνη και σερβίρουμε. tip Η ίδια συνταγή μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για τη δημιουργία λαχταριστών κέικ κάθε εποχή του χρόνου.

Βασιλόπιτα παραδοσιακή  – Αργυρώ Μπαρμπαρίγου

ΥΛΙΚΑ -250 γραμ. βούτυρο φρέσκο -2 φλ. ζάχαρη -6 αυγά -1 φλ. γάλα -1/2 κιλό αλεύρι που φουσκώνει μόνο του -1/2 φλ. κονιάκ -1 πορτοκάλι (ξύσμα) -1 βανίλια -2 κ.γλ. μαχλέπι κοπανισμένο -1 πρέζα αλάτι -1 κ.γλ. μπέικιν πάουντερ -1 φλ. αμύγδαλα καβουρδισμένα χοντροκομμένα Μέθοδος Εκτέλεσης Για την παραδοσιακή βασιλόπιτα με μαχλέπι, κοσκινίζουμε πρώτα το αλεύρι με το μπέικιν πάουντερ. Χτυπάμε τη μαργαρίνη με τη ζάχαρη και το αλάτι, μέχρι να ασπρίσουν και να αφρατέψουν. Προσθέτουμε έναν έναν τους κρόκους των αυγών και στη συνέχεια ρίχνουμε μέσα το ξύσμα, το μαχλέπι, τη βανίλια, το γάλα και το κονιάκ. Χτυπάμε τα ασπράδια των αυγών σε σφιχτή μαρέγκα. Ρίχνουμε στο μείγμα των κρόκων εναλλάξ το αλεύρι με τη μαρέγκα, διπλώνοντας απαλά με μια σπάτουλα. Τέλος ρίχνουμε τα χοντροκομμένα αμύγδαλα και ανακατεύουμε ελαφρά. Αλείφουμε με μαργαρίνη ένα ταψί Νο 30 και αδειάζουμε μέσα το μείγμα. Προσθέτουμε το νόμισμα και, αν θέλουμε, πασπαλίζουμε τη βασιλόπιτα με φιλέ αμύγδαλο. Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180°C για περίπου 55 λεπτά. Αφήνουμε να σταθεί για 5 λεπτά και τη βγάζουμε από το ταψί σε σχάρα, για να κρυώσει. Κοσκινίζουμε πάνω, επίσης αν θέλουμε, ζάχαρη άχνη.

Βασιλόπιτα – Άκης Πετρετζίκης

ΥΛΙΚΑ -300 γρ. βούτυρο σε θερμοκρασία δωματίου -250 γρ. ζάχαρη άχνη -1 κ.σ. κρυσταλλική ζάχαρη -7 γρ. μαχλέπι -2 γρ. μαστίχα -1/2 κ.γ. μοσχοκάρυδο -2 κ.σ. αλεύρι γ.ο.χ. -ξύσμα από 1-2 πορτοκάλια -2 βανίλιες ή 2 κ.γ. εκχύλισμα βανίλιας -4 αυγά (200 γρ.) θερμοκρασία δωματίου -75 ml γάλα 3,5% λιπαρά -400 γρ. αλεύρι γ.ο.χ -1 γεμάτη κ.σ. μπέικιν πάουντερ -ζάχαρη άχνη για το σερβίρισμα Μέθοδος Εκτέλεσης Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180° C στον αέρα. Ρίχνουμε στον κάδο του μίξερ το βούτυρο, την άχνη και χτυπάμε με το σύρμα πολύ καλά μέχρι να αφρατέψει το βούτυρο, 2-3 λεπτά. Στη συνέχεια, σταματάμε το χτύπημα, καθαρίζουμε τα πλαϊνά τοιχώματα με μία σπάτουλα ή με μαρίζ, συνεχίζουμε το χτύπημα για άλλα 5 λεπτά και αφήνουμε στην άκρη. Σε ένα μικρό μπλέντερ-μούλτι ρίχνουμε τη ζάχαρη, το μαχλέπι, τη μαστίχα, το μοσχοκάρυδο, 2 κ.σ. από το αλεύρι μας και χτυπάμε πολύ καλά. (Αν χρησιμοποιήσουμε βανιλίνες, και όχι εκχύλισμα, τις προσθέτουμε στο μούλτι) Όταν το μείγμα μας γίνει σκόνη το προσθέτουμε στον κάδο του μίξερ. Ρίχνουμε το ξύσμα πορτοκαλιών, το εκχύλισμα βανίλιας και χτυπάμε στον κάδο σε χαμηλή ταχύτητα. Ρίχνουμε ένα ένα τα αυγά. Με το που απορροφηθεί το ένα ρίχνουμε το επόμενο. Βγάζουμε τον κάδο από το μίξερ και ρίχνουμε στον κάδο και το γάλα ανακατεύοντας ελάχιστα με μία μαρίζ. Σε ένα μπολ ανακατεύουμε τα 400 γρ. αλεύρι με το μπέικιν και τα προσθέτουμε στον κάδο ενώ ανακατεύουμε ελαφρά με μία μαρίζ. Βουτυροαλευρώνουμε πολύ καλά μία στρογγυλή φόρμα κέικ με αποσπώμενη βάση, διαμέτρου 25 εκ. Ρίχνουμε εκεί το μείγμα για τη βασιλόπιτά μας και απλώνουμε καλά με μία σπάτουλα. Ψήνουμε στον φούρνο για 45 λεπτά, στην υψηλή σχάρα. Πριν το ψήσιμο δεν ξεχνάμε να βάλουμε το φλουρί!!! Μόλις είναι έτοιμη, πασπαλίζουμε με άχνη ζάχαρη και σερβίρουμε!

Βασιλόπιτα – Αργυρώ Μπαρμπαρίγου

ΥΛΙΚΑ -500 γραμ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις -3 κ.γλ. μπέικιν πάουντερ -5 αυγά χωρισμένα -1 πρέζα αλάτι -400 γραμ. ζάχαρη -250 γραμ. βούτυρο αγελάδος Χωριό -1 κοφτό κ.γλ. κανέλα -1/2 κ.γλ. γαρίφαλο -2 βανίλιες -ξύσμα από 1 ακέρωτο πορτοκάλι -120 γραμ. χυμό πορτοκάλι -1/2 κ.γλ. σόδα -120 γραμ. γάλα -80 γραμ. κονιάκ -200 γραμ. καρυδόψιχα χοντροκομμένη -άχνη ζάχαρη Μέθοδος Εκτέλεσης Για την καλύτερη παραδοσιακή, αφράτη και φουσκωτή βασιλόπιτα, βγάλτε όλα τα υλικά στον πάγκο σας 30΄πριν ξεκινήσετε να τη φτιάχνετε. Κοσκινίζουμε το αλεύρι με το μπέικιν και τα κρατάμε στην άκρη. Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 170ºC στις αντιστάσεις. Θα ψήσουμε στην κάτω σχάρα. Βουτυρώνουμε καλά ένα ταψί 30 ή 32 εκ. με πλαϊνά τοιχώματα ύψους 6 -7 εκατοστά. Στρώνουμε αντικολλητικό χαρτί στο ταψί, για να μπορέσουμε να ξεφορμάρουμε την αφράτη βασιλόπιτα πολύ εύκολα αφού ψηθεί. Βάζουμε στον κάδο του μίξερ το μαλακό βούτυρο με τη ζάχαρη και τα χτυπάμε με το σύρμα να αφρατέψουν και να κρεμώσουν για λίγα λεπτά. Αφού λιώσει η ζάχαρη και κρεμώσει το μείγμα, προσθέτουμε την κανέλα, το γαρύφαλλο, τις βανίλιες και το ξύσμα πορτοκαλιού. Έναν έναν ρίχνουμε τους κρόκους, κάθε φορά να τους πίνει το μείγμα πριν προσθέσουμε τον επόμενο κρόκο. Με μίξερ χειρός σε ένα βαθύ μπολ, χτυπάμε τα ασπράδια με το αλάτι σε μεσαία ταχύτητα μέχρι η μαρέγκα να κάνει απαλές κορυφές που στέκονται (περίπου για 2-3 λεπτά). Κρατάμε τη μαρέγκα στην άκρη για λίγο. Χαμηλώνουμε την ταχύτητα του μίξερ στο 1. Διαλύουμε τη σόδα στο χυμό και τα προσθέτουμε στη βασιλόπιτα. Εναλλάξ, προσθέτουμε το κοσκινισμένο αλεύρι με το γάλα και το κονιάκ. Ξεκινάμε με αλεύρι και τελειώνουμε το χτύπημα με αλεύρι. Προσθέτουμε τα χοντροκομμένα καρύδια. Προσθέτουμε σταδιακά την μαρέγκα και διπλώνουμε απαλά το μείγμα για να μην χάσουμε τον όγκο του. Αδειάζουμε τη βασιλόπιτα στο ταψί. Προσθέτουμε το φλουρί. Ψήνουμε για 55′ με 1 ώρα. Για να σιγουρευτούμε ότι ψήθηκε, μπήγουμε μαχαίρι στο κέντρο της. Αν βγει στεγνή η λάμα από ζύμη, τότε είναι έτοιμη. Αφήνουμε 30΄να σταθεί στο ταψί και να κρυώσει. Την αναποδογυρίζουμε σε μεγάλη πιατέλα. Αφαιρούμε την λαδόκολλα και αχνίζουμε με άχνη. Αν θέλετε να γράψετε ευχές στη βασιλόπιτα, φτιάξτε ένα εύκολο γλάσο. Λίγα ακόμα μυστικά •Για να γίνει φουσκωτή κι αφράτη η βασιλόπιτα δεν ανακατεύουμε πολύ το μείγμα από την ώρα που μπαίνει το αλεύρι. •Την ώρα που θα διαλύσεις τη σόδα στο χυμό πορτοκαλιού, να το κανείς πάνω από τον κάδο του μίξερ, γιατί φουσκώνει και χύνεται. •Ρίξε μια κουταλιά αλεύρι από το συνολικό μέσα στα καρύδια πριν τα προσθέσεις στη βασιλόπιτα. Έτσι θα διανεμηθούν σωστά στο μείγμα και θα πάνε σε όλη την βασιλόπιτα ομοιόμορφα. •Δώσε προσοχή στο ψήσιμο της βασιλόπιτας γιατί αν δεν ψηθεί καλά στο κέντρο της τότε μόλις τη βγάλεις από το φούρνο κάθεται. •Για να μην σκάει στην επιφάνεια η βασιλόπιτα, φρόντισε στο ταψί σου η βασιλόπιτα να καλύπτει τα 3/4 ώστε με το ψήσιμο να έχει περιθώριο να φουσκώσει χωρίς να πιέζεται σε μικρό ταψί και να σκάει από πάνω. Ψήσιμο σε αέρα ή στις αντιστάσεις; Εννοείται πως μπορείτε να ψήσετε και στον αέρα στους 160 ºC. Όμως ο αέρας θα κάνει γρήγορα σκληρή κρούστα εξωτερικά χωρίς να έχει ψηθεί σωστά το εσωτερικό. Έτσι μπορεί να συμβούν τα εξής 2: 1.Να ξεγελαστείς από το ρόδινο εξωτερικά χρώμα της και μόλις τη βγάλεις να μην έχει ψηθεί σωστά, με αποτέλεσμα να κάθεται η βασιλόπιτα στην μέση μετά από λίγο και να κάνει λακκούβα στο κέντρο της. 2.Αφού κάνει γρήγορα ρόδινη κρούστα με το ψήσιμο στον επιθετικό αέρα, μετά από λίγο να αρχίσει να σκάει η βασιλόπιτα γιατί το υγρό ακόμα κέντρο της ψάχνει διέξοδο με το ψήσιμο και το φούσκωμα του. Αποτέλεσμα είναι να σκάει η βασιλόπιτα στην επιφάνεια της. •Μπορείς να ψήσεις την βασιλόπιτα και αφού κρυώσει καλά, να την τυλίξεις με μεμβράνη και να την διατηρήσεις στην κατάψυξη. Διατηρείται για 2-3 μήνες. Μπορείς να την αφήσεις αφού κρυώσει, στον πάγκο της κουζίνας σου καλά σκεπασμένη για μερικές ημέρες. Θα τη διακοσμήσεις τελευταία στιγμή, λίγες ώρες πριν την κόψεις. •Αν θέλεις βασιλόπιτα υπερπαραγωγή, φτιάξε αυτό το θεϊκό γλάσο με παστεριωμένη μαρέγκα που είναι ένα λευκό σύννεφο και μπορείς να γαρνίρεις τέλεια τα γλυκά σου. Καλή επιτυχία ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ! Με υγεία και όλα τα καλά του θεού

Πηγή: http://www.paron.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Please enter your comment!
Please enter your name here