Η κήρυξη της Επανάστασης του 1821 στον Άγιο Ιωάννη – Αγιαννίτες αγωνιστές

0

Του συνεργάτη μας,Γιάννη Δ.Κουρμπέλη

Ο Άγιος Ιωάννης συμμετείχε ενεργότατα και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο τόσο στην προετοιμασία όσο και στην εξέλιξη της Επανάστασης του 1821. Ανέδειξε επίσης σημαντικές προσωπικότητες και οι Αγιαννίτες συμμετείχαν σε πολλές σημαντικές μάχες.

Οι Αγιαννίτες προετοιμάστηκαν για την Επανάσταση από πολύ νωρίς. Όλα ξεκίνησαν το 1820 όταν οι Αγιαννίτες προύχοντες Πάνος Σαρηγιάννης, Γεώργιος Τροχάνης και οι αδερφοί Ζαφειρόπουλοι (Παναγιώτης, Κωνσταντίνος και Ιωάννης), μυούνται στην φιλική εταιρία από τον Αγιοπετρίτη προεστό Αναγνώστη Κονδάκη στην Κωνσταντινούπολη. Από τα απομνημονεύματα του Κονδάκη μαθαίνουμε ότι το ίδιο έτος ο Πάνος Σαρηγιάννης μαζί με τον ίδιο <<μάζευαν χρήματα>> και <<εμπούκωναν>> τους Τούρκους για να τους καθησυχάσουν, ενώ παράλληλα συγκέντρωναν πολεμοφόδια. Για τις προετοιμασίες του αγώνα αναφέρει λεπτομερώς ο Κονδάκης τα εξής:

<<Εστείλαμε τον Αντώνη Τερζάκη στις Σπέτσες κι αγόρασε 800 οκάδες μπαρούτι σε βαρέλια προς δέκα γρόσσια, 2000 οκάδες προς 3 γρόσσια, 10.000 τσακμακόπετρες από τον Σπύρο Τσαγκάκη, γρόσσια 1500, πεντακόσια δεκάρια φυσέκια, προς ένα γρόσσι και 20.000 οκάδες αραποσίτι προς 15 παράδες. Όλα αυτά τα πολεμοφόδια τα μεταφέρανε βράδυ σε μια σπηλιά διόμισυ ώρες μακριά από τον Πραστό, κατά το μοναστήρι της Έλωνας. Μόνο το αραποσίτι μεταφέρανε στον Άγιο Πέτρο για να μη φαίνωνται και να δικαιολογούνται οι διάφορες αυτές κινήσεις…>>

Παράλληλα, το 1820 ο Αγιαννίτης Προκόπιος Καρυτσιώτης, διευθυντής της ομώνυμης σχολής, μυείται στην Φιλική εταιρία μαζί με τον αδερφό του, Ιωάννη, στην Τεργέστη όπου κατοικούσε. Άλλοι Αγιαννίτες φιλικοί ήταν: ο Ιωάννης Ματθαίος και Γεωργάκης Διγενής, για τους οποίους δεν γνωρίζουμε πότε και που μυήθηκαν. Στις αρχές του 1821 ο ηγούμενος της Μονής Μαλεβής, Νεόφυτος Τζαφέρης (Ζαφείρης ή Ζαφειρόπουλος) μαζί με τους ηγούμενους των Μονών Θεολόγου, Ιωσήφ Μπουλούκο και Παλαιοπαναγιάς, Νικηφόρο Κοράλλη κατά τη διάρκεια ομαδικού ταξιδιού στις Σπέτσες γίνονται μέλη της Φιλικής εταιρίας. Το ταξίδι αυτό δημιούργησε υποψίες στους Τούρκους, οι οποίοι ζήτησαν εξηγήσεις από τον προεστό Πάνο Σαρηγιάννη. Ο ίδιος όμως θέλοντας να τους προστατεύσει είπε πως δήθεν επισκέφθηκαν το νησί για να διαμαρτυρηθούν κατά των προεστών της Επαρχίας Αγίου Πέτρου. Έτσι απέλυσε τον Νεόφυτο Τζαφέρη και έβαλε στην θέση του τον Κωνστάντιο Κοράλλη, δήθεν για να τον τιμωρήσει για την διαμαρτυρία του. Με αυτό το ευφυές σχέδιο κατάφερε και να σώσει τους ηγούμενους αλλά και να μην κινήσει υποψίες στους Τούρκους.

Από διάφορα σημειώματα μαθαίνουμε ότι στις παραμονές της Επανάστασης υπήρξαν και σημαντικές εισφορές Αγιαννιτών για τον αγώνα. Αυτές ήταν: του Ιωάννη Δ. Ζαφείρη (7552 γρόσια) και Νικολάου Σαρηγιάννη (3380 γρόσια).

Ο Αγιαννίτης Φιλικός και οπλαρχηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος (Άκουρος)

Στα μέσα Μαρτίου 1821 οι αδερφοί Ζαφειρόπουλοι όπου ζούσαν και εμπορεύονταν στο εξωτερικό (ο Πάνος στην Κωνσταντινούπολη, ο Ιωάννης στην Μασσαλία και ο Κωνσταντίνος στην Ύδρα ή στην Τεργέστη) καταφθάνουν στον Αγιάννη προκειμένου να στηρίξουν τον αγώνα. Στις 24 Μαρτίου 1821 ο Πάνος Σαρηγιάννης κηρύσσει την επανάσταση στον Άγιο Ιωάννη, την ίδια μέρα με τον Αναγνώστη Κονδάκη στον Άγιο Πέτρο. Αμέσως οι Αγιοπετρίτες συλλαμβάνουν τον καδή (δικαστή) και τον φυλακίζουν στην Σχολή Καρυτσιώτη. Ο αγώνας είχε ήδη ξεκινήσει. Κύριοι οπλαρχηγοί του χωριού ορίστηκαν ο Γεωργάκης Διγενής και ο Πάνος Ζαφειρόπουλος. Την επόμενη μέρα (25η Μαρτίου) ο Πάνος Σαρηγιάννης με τους Αγιαννίτες μετέβη στο στρατόπεδο των Βερβένων όπου είχε δημιουργηθεί ένα <<στρατιωτικό φροντιστήριο>> το επονομαζόμενο <<Κελάρι>>. Γενικός φροντιστής ορίστηκε ο Αγιαννίτης Γεώργιος Τροχάνης. Στα Βέρβενα είχαν συγκεντρωθεί πάμπολλοι Αγιοπετρίτες υπό τον Κονδάκη, περίπου 100 Αγιαννίτες, αρκετοί Μελιγιώτες υπό τον Εμμανουήλ, 20 Πλατανίτες και Σιταινιώτες και πολλοί Καστανιτσιώτες υπό τον Καψαμπέλη.

Ο χώρος της Σχολής Καρυτσιώτη. Εδώ στις 24/3/1821 φυλακίστηκε ο καδής του Αγίου Πέτρου.

Από εκεί και πέρα οι Αγιαννίτες ήταν έτοιμοι για να ξεκινήσουν τον αγώνα της απελευθέρωσης του έθνους. Συμμετείχαν ενεργά και στις μάχες των Δολιανών, Βερβένων, Τριπολιτσάς, Δερβενακίων, Βαλτετσίου κ.α. (για αυτές τις μάχες θα ασχοληθούμε σε άλλα άρθρα).

Εδώ παραθέτουμε κατάλογο με τα ονόματα των Αγιαννιτών αγωνιστών που μας διασώθηκαν, 97 στο σύνολο:

  1. Αγρανιώτης Δημήτριος
  2. Αναστασίας Σταύρος
  3. Άρχοντας Ευστράτιος
  4. Άρχοντας Κωνσταντίνος
  5. Άρχοντας Πέτρος
  6. Βαγγελής Κωνσταντίνος
  7. Βενετσιάνος Εμμανουήλ
  8. Γαρδικιώτης Νικόλαος
  9. Γενοβέλης Ιωάννης
  10. Γούναρης Νικόλαος
  11. Δαλιάνης Κωνσταντίνος
  12. Δεσποτάκης Γεώργιος
  13. Δημαρόπουλος Γεώργιος
  14. Διαμαντής Κωνσταντίνος
  15. Διγενής Γεωργάκης
  16. Ελευθερίου Ιωάννης
  17. Ζαφείρης Νεόφυτος
  18. Ζαφείρης Ιωάννης (Τζώρτζης) του Γ.
  19. Ζαφείρης Ιωάννης του Δ.
  20. Ζαφείρης Ιωάννης του Μ.
  21. Ζαφείρης (Πουλής) Μιχαήλ
  22. Ζαφειρόπουλος Αναγνώστης
  23. Ζαφειρόπουλος Ιωάννης
  24. Ζαφειρόπουλος Κωνσταντίνος
  25. Ζαφειρόπουλος Παναγιώτης
  26. Ζουράρχοντας Ιωάννης
  27. Ζουράρχοντας Κωνσταντίνος
  28. Ζουράρχοντας Πέτρος
  29. Ηλιόπουλος Γρηγόριος
  30. Θεοδωράκος Βασίλειος
  31. Θεοδώρου Προκόπιος
  32. Θεοφίλου Δημήτριος
  33. Ιωαννίδης Κυριάκος
  34. Ιωάννου Μαρίνος
  35. Κακαβούλιας Παναγιώτης
  36. Καλφαγιάννης Εμμανουήλ
  37. Καμπανίτσας Θεόδωρος
  38. Καραβέλλας Θεόδωρος
  39. Καραμπάτσος Γεώργιος
  40. Καρέκλης Θεόδωρος
  41. Κομνηνός Απόστολος
  42. Κομνηνός Παναγιώτης
  43. Κομνηνός Φώτιος
  44. Κολοκοτρώνης Δημήτριος
  45. Κοράλλης Ιωσήφ
  46. Κοράλλης Κωνστάντιος
  47. Κορδώνης Αθανάσιος
  48. Κουτίβας Βασίλειος
  49. Λεμπέσης Δημήτριος
  50. Λουκάς ή Ποντίκης Γεώργιος
  51. Μαμάκος Κυριάκος
  52. Μαρούδης Βασίλειος
  53. Μαρούδης Κυριάκος
  54. Μαγκλής Γεώργιος
  55. Μέγκλιας Ιωάννης
  56. Μίχος Δημήτριος
  57. Μπόρτζος Βασίλειος
  58. Μπουλουκόπουλος Κωνσταντίνος
  59. Νικολάου Ευστάθιος
  60. Παναγιωτόπουλος Ευστράτιος
  61. Παπούλιας Ιωάννης
  62. Πάσχος Βασίλειος
  63. Πάσχος Ιωάννης
  64. Πάσχος Δημήτριος
  65. Πάσχος Σταύρος
  66. Πρωτοπαπάς Ματθαίος
  67. Ρεβεζίκας Δημήτριος
  68. Ροζολής Δημήτριος
  69. Ρουμελιώτης Δημήτριος
  70. Ρωμανός Κωνσταντίνος
  71. Σακελλαρίου Γεώργιος (Λαμπρίδης)
  72. Σαρηγιάννης Αλέξανδρος
  73. Σαρηγιάννης Δημήτριος
  74. Σαρηγιάννης Ιωάννης
  75. Σαρηγιάννης Ιωάννης του Δ.
  76. Σαρηγιάννης Νικόλαος
  77. Σαρηγιάννης Πάνος
  78. Σουρλής Ιωάννης
  79. Ταπεινός Γεώργιος
  80. Τζαγκάρης Ιωάννης
  81. Τζαγκάρης Παναγιώτης
  82. Τζάγκος Γεώργιος
  83. Τζάγκος Ιωάννης του Ν.
  84. Τζαμάρης Ιωάννης του Ν.
  85. Τζαμάρης Παναγιώτης του Ν.
  86. Τζαφέρης Γεώργιος
  87. Τζαφέρης Ευστράτιος
  88. Τζέγκος Γεώργιος
  89. Τζέλος Μιχαήλ
  90. Τζολάκος Γεώργιος
  91. Τριμπίλας Γεώργιος
  92. Τριμπίλας Σωτήριος
  93. Τροχάνης Εμμανουήλ
  94. Τσακίρης Ιωάννης
  95. Χαρμάνης Παναγιώτης
  96. Χασαπογιάννης Ιωάννης
  97. Χασαπογιάννης Ηλίας

Πηγές

  • Νικολάου Ι. Φλούδα – Θυρεατικά, τόμος Γ’, Αθήνα 1983
  • Ι. Κακαβούλια, Κ. Χασαπογιάννη, Ι. Κουσκουνά – Θυρεάτις Γη, Αθήνα 1981

 

Ιωάννης Δ. Κουρμπέλης

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Please enter your comment!
Please enter your name here