Η συνταγματική αναθεώρηση και το «όχι» Παυλόπουλου

0

Η χρονική σύμπτωση έχει ενδιαφέρον και το πολιτικό υπόβαθρο προϊδεάζει, αν μη τι άλλο, για μια έντονη δημόσια συζήτηση: Την ώρα που ο πρωθυπουργός προανήγγειλε, στο χθεσινό υπουργικό συμβούλιο, την έναρξη της διαδικασίας για την συνταγματική αναθεώρηση τον Νοέμβριο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας άνοιγε τον επί της ουσίας δημόσιο διάλογο για τις αλλαγές στο σύνταγμα. Και φρόντισε, εξ αρχής, να δώσει στίγμα διακριτών διαφοροποιήσεων σε σχέση με την πρόταση που έχει ήδη εκπονήσει και παρουσιάσει ο ΣΥΡΙΖΑ σε δύο κομβικά πεδία – εκείνα της προεδρικής εκλογής και της διεξαγωγής δημιοψηφισμάτων.

Μιλώντας στο συνέδριο της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας με τίτλο «Προεδρική Δημοκρατία versus Προεδρευομένης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας», ο – και καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου Προκόπης Παυλόπουλος – τάχθηκε κατά της απ’ ευθείας εκλογής Προέδρου από τον λαό και εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για την ενίσχυση της άμεσης δημοκρατίας, ήτοι της προσφυγής σε δημιοψηφίσματα.

Επικαλούμενος της επιστημονική αλλά και πολιτική εμπειρία ο Προκόπης Παυλόπουλος είπε στην ομιλία του ότι «θα ήταν προτιμότερο να μην υιοθετηθεί η ιδέα της απευθείας από τον Λαό εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας, και μάλιστα με ιδιαιτέρως ενισχυμένες αρμοδιότητες, αφού κάτι τέτοιο θα οδηγούσε, ενδεχομένως, σε μια συνταγματικώς προβληματική στροφή του Πολιτεύματος προς την κατεύθυνση της Προεδρικής Δημοκρατίας». Και πρόσθεσε ότι «θα κατέληγε, οιονεί νομοτελειακώς, σ’ ένα είδος θεσμικής και πολιτικής «δυαρχίας» στην κορυφή της Εκτελεστικής Εξουσίας, η οποία έρχεται σε αντίθεση προς την κοινοβουλευτική παράδοση και λειτουργία του Ελληνικού Πολιτεύματος. Πέραν δε τούτου η πολιτική και συνταγματική ιστορία της Ελλάδας μπορεί ν’ αναδείξει άκρως δυσάρεστες -ακόμη και εθνικώς- εμπειρίες στο παρελθόν, λόγω συγκρούσεων στην κορυφή της Εκτελεστικής Εξουσίας».

Αντίθετος εμφανίστηκε και ως προς την «γενικευμένη προσφυγή» στην στα δημοψηφίσματα καθώς όπως επεσήμανε «η λήψη αποφάσεων υπό όρους Άμεσης Δημοκρατίας -π.χ. δημοψηφίσματος- ειδικώς ως προς ιδιαιτέρως κρίσιμα τεχνικά και εξειδικευμένα ζητήματα, εγκυμονεί συγκεκριμένους κινδύνους για τους κρατικούς θεσμούς και το κοινωνικό σύνολο και τροφοδοτεί ρεύματα υφέρποντος λαϊκισμού».

Η πρόταση που έχει παρουσιάσει από το 2016 ο ΣΥΡΙΖΑ για την συνταγματική αναθεώρηση περιλαμβάνει και, υπό προϋποθέσεις, απ’ ευθείας εκλογή του Προέδρου από τον λαό, και ενίσχυση της άμεσης δημοκρατίας μέσω δημοψηφισμάτων.

Συγκεκριμένα, η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για την «νέα αριχτεκτονική του πολιτεύματος» προβλέπει την δυνατότητα άμεσης εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας εαν αποβούν άκαρπες οι δύο πρώτες ψηφοφορίες στην Βουλή. Στην περίπτωση αυτή, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, «η τρίτη ψηφοφορία θα ανήκει στο εκλογικό σώμα, που θα αποφασίζει ανάμεσα στους δύο πλειοψηφήσαντες υποψηφίους της τελευταίας ψηφοφορίας στο κοινοβούλιο (άρθρο 32)». Η πρόταση αυτή συνοδεύεται και με «λελογισμένη ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του Προέδρου της Δημοκρατίας».

Σε ό,τι αφορά την ενίσχυση της άμεσης δημοκρατίας, η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ περιλαμβάνει υποχρέωση κύρωσης με δημοψήφισμα, οποιασδήποτε συνθήκης μεταβιβάζει κυριαρχικές αρμοδιότητες του Κράτους, καθώς και λαϊκή πρωτοβουλία για διενέργεια δημοψηφισμάτων με 500.000 υπογραφές για εθνικά θέματα, 1 εκατομμύριο υπογραφές για ψηφισμένο νόμο (εκτός δημοσιονομικών ζητημάτων) και 100.000.υπογραφές για νομοθετική πρωτοβουλία από τους ίδιους τους πολίτες.

Εδώ, ενδιαφέρον έχει και το γεγονός ότι ακριβώς το ίδιο μοντέλο επί της προεδρικής εκλογής – προσφυγή στον λαό εάν αποβούν άκαρπες οι δύο πρώτες ψηφοφορίες στην Βουλή – περιλαμβανόταν και στην πρόταση της επιτροπής που είχε κατατεθεί για την συνταγματική αναθεώρηση στην κυβέρνηση Σαμαρά το 2014 και της οποίας ηγείτο ο ίδιος ο Προκόπης Παυλόπουλος.

Συγκεκριμένα η τότε πρόταση της επιτροπής Παυλόπουλου προέβλεπε ότι σε περίπτωση μη εκλογής Προέδρου από τη Βουλή, να μην διαλύεται η Βουλή, αλλά να υπάρχει απευθείας εκλογή από το λαό με υποψηφίους όσους ήταν υποψήφιοι στην προηγούμενη διαδικασία. Προέβλεπε επίσης την ενίσχυση του ρυθμιστικού ρόλου του Προέδρου, καθώς και λαϊκή πρωτοβουλία για διεξαγωγή δημοψηφισμάτων.

Η απόσταση αυτή ανάμεσα στις τότε προτάσεις του Προκόπη Παυλόπουλου και τις θέσεις που διατύπωσε χθες, ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας πλέον, προκάλεσαν εύλογα πολιτικά ερωτήματα τα οποία αναμένεται να επεκταθούν το επόμενο διάστημα και όσο θα ανοίγει η συζήτηση επί της συνταγματικής αναθεώρησης. Ο ίδιος ο Προκόπης Παυλόπουλος πάντως φρόντισε να προκαταλάβει οποιεσδήποτε εσπευσμένες ερμηνείες, επισημαίνοντας κατά την χθεσινή του ομιλία ότι σε κάθε συνταγματική αναθεώρηση πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν και η διαφορετική ιστορική συγκυρία…

tvxs.gr/n

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Please enter your comment!
Please enter your name here