Ιστορική μάχη των Δολιανών  18 Μαΐου 1821

0

Από τον Π.Κολοστούμπη

Ιστορική μάχη των Δολιανών  18 Μαΐου 1821,

Την φετινή χρονιά ,το 2021, γιορτάζουμε 200 χρόνια από το πιο κομβικό ιστορικό γεγονός της σύγχρονης  Ιστορίας  της Ελλάδος ,την ελληνική επανάσταση. Τιμάμε τους ήρωες και ελευθερωτές της πατρίδας μας .Μια από τις σημαντικότερες μάχες που εδραίωσε το ρου της  επανάστασης  αλλά και συνέβαλα στην άλωσης της Τριπολιτσάς (23 Σεπτέμβριου 1821),ήταν η μάχη των Δολιανών.

Χρονικό της μάχης

Η μάχη των Δολιανών  διαδραματίστηκε πέντε μέρες μετά από την μάχη του Βαλτετσίου (12-13 Μάιου 1821).Υστέρα από την ήττα των Οθωμανών στο Βαλτέτσι ,ο επικεφαλής του Οθωμανικού στρατού Μουσταφάμπεης (ή Κεχαγιάμπεης) αναζητούσε μια νίκη για να αναπτερώσει το ηθικό των Τούρκων και να εκφοβίζει τους Έλληνες επαναστάτες που είχαν αρχίσει να πολιορκούν πιο στενά την Τριπολιτσιά . Επομένως ,στις 17 Μαΐου αποφάσισε να επιτεθεί στο στρατόπεδο των Βέρβερων ,γιατί θεωρούσε ότι ήταν το πιο απομονωμένο και ευκολοκατάβλητο.Το στρατόπεδο των Βέρβερων τότε αριθμούσε περίπου 2500 άντρες με επικεφαλής τους ,Παναγιώτη Γιατράκο,Αντώνη Μαυρομιχάλη,Αναγνώστη Κοντάνη και Παναγιώτη Ζαφειρόπουλο. Το στράτευμα του Κεχαγιάμπεη  με επικεφαλή τον ίδιο ,ξεκινά από την Τριπολιτσά με περίπου 6000 άντρες.Στο χωριό Ρίζες ,το στράτευμα  χωρίστηκε σε τρία μέρη.Το πρώτο κατευθύνθηκε προς τα Βερβενα,το δεύτερο  κατευθύνθηκε  προς το Δραγούνι, όπου εκεί βρισκόταν το φυλάκιο ,με επικεφαλή τον Γεωργάκη Διγενή. Ωστόσο ,παρά την γενναία αντίσταση των αντρών του φυλακίου ,το ίδιο παραδόθηκε στη δύναμη των  πολυάριθμων Τούρκων . Το  τρίτο  κατευθύνθηκε  προς τα Δολιανά ,με σκοπό όλα να καταλήξουν στα Βερβενα.Για καλή τύχη των συμπατριωτών μας ,στα μέρη μας αυτή την περίοδο περνούσε ο Νικήτας Σταματελόπουλος (Νικηταράς) που είχε πρόσταγμα από τον θείο του, Θεόδωρο Κολοκοτρώνη να μεταβεί στο Ναύπλιο, για να βοηθήσει στην πολιορκία του. Μαθαίνοντας  όμως ,τις κινήσεις των Τούρκων επιστρέφει στα Δολιανά προκειμένου να οχυρωθεί μαζί με τους τοπικούς οπλαρχηγούς ενάντια στο εχθρό .Υπολογίζεται ότι οι άντρες του Νικηταρά ήταν περίπου 200 .Επίσης, 100 αγωνιστές από το Καστρί , τον Άγιο Πέτρο  αλλά και αλλοί δεκάδες τοπικοί αγωνιστές με επικεφαλής τους Αθανάσιο Μητρομάρα,Ηλία Κωνσταντόπουλο,Θοδωρή Τερζάκη και Κώστα Καρζή, αποτελούσαν την δύναμη των επαναστατημένων Ελλήνων. Άλλες,ιστορικές πήγες αναφέρουν ότι  οι αγωνιστές δεν ξεπερνούσαν τους 600 .Υπό την καθοδήγηση του Νικηταρά ,οι πολεμιστές οχυρώθηκαν σε 13 πετρόχτιστα σπίτια  κατά μήκος του ρεύματος του Τσάκωνα.Ο Νικηταράς είχε  ‘’ ταμπουρωθεί’’ στου Χριστοφίλη το σπίτι (σημερινό μουσείο).Το πρωί της 18 Μαΐου, ο Μουσταφάμπεης κατάφθασε στο Δολιανά και στρατοπέδευσε στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και τοποθέτησε τα κανόνια του προς τους οχυρωμένους.Στην αρχή η μάχη ήταν σφοδρή, με τους συμπατριώτες μας να αντέχουν και εν τέλη να δείχνουν γενναιότητα και αυταπάρνηση και να κατατροπώνουν τους Τούρκους αναγκάζοντας τους,  σε άτακτη φυγή . Το γεγονός  αυτό εμπόδισε  τα τουρκικά στρατεύματα να φτάσουν στα Βέρβενα και να τα περικυκλώσουν .Από αυτή την ένδοξη μάχη, ο Νικηταράς πήρε το προσωνύμιο ‘’Τουρκοφάγος’’, λόγω των πολλών τούρκων που σκότωσε και της ηγετική μορφή που υπέδειξε.

    Το χωρίο μας δεν ξέχνα αυτή την προσφορά.  Τιμάμε και είμαστε ευγνώμων  στους τοπικούς ήρωες  του ’21, οι οποίοι μας πρόσφεραν  την εθνική μας ανεξαρτησία.Προς τιμή του Νικηταρά, ακόμα έχει  στηθεί  προτομή  ,στα Άνω Δολιανά .Επίσης ,η τοπική ποδοσφαιρική ομάδα του χωριού μας  φέρει  το όνομα του. Τέλος , το χωρίο μας κάθε χρόνο τιμά αυτή την μέρα, με πληθώρα εκδηλώσεων ,με αποκορύφωμα τους ,την  αναπαράσταση της μάχης, η  οποία τελευταία φορά είχε πραγματοποιηθεί το 2003.Δυστυχώς, αν και είχαμε προγραμματίσει αυτό το χρόνο να πραγματοποιήσουμε την  αναπαράσταση της μάχης των Ανω Δολιανών, λόγω  της επετείου των 200 χρόνιων ,οι συνθήκες εν καιρό πανδημίας δεν μας το επέτρεψαν.

Με εκτίμηση,

Πρόεδρος Ενωτικής Συνεργασίας

Παναγιώτης Γ. Κολοστούμπης


Αναπαράσταση της Μάχης των  Δολιανών 2004(φωτογραφικό υλικό από vasiliki kourogiorga)

Αναπαράσταση της Μάχης των  Δολιανών 2004(φωτογραφικό υλικό από vasiliki kourogiorga)

Παρακάτω παραθέτω δυο ποιήματα αφιερωμένα στην Μάχη των Δολιανών και εξυμνούν το πρόσωπο του Νικηταρά.

Δολιανίτικο

– Νικήτα Τούρκοι έρχονται,

τα Δολιανά να πάρουν.

Πάρε τυρί φορτώματα,

κρασί με τα τουλούμια

μον’ γύρισε στα Δολιανά

τους Τούρκους να προφτάσεις!!!!

– Ρε ‘γω τους Τούρκους πάω να βρώ

αυτούς τους Περσιάνους,

στα Δολιανά σαν έρχονται

θα ‘ρθω να ανταμωθούμε!!!!

– Πάρτε τα γιαταγάνια σας,

γεμίστε τα τουφέκια,

στου Χριστοφίλη θα ‘μαι εγώ

πιάστε τα πέρα σπίτια.

Το μπαϊράκι μου ψηλά,

θα ‘χω στου Καραμήτρου,

ταμπουρωθείτε για καλά

με τους Αγιοπετρίτες.

Και τώρα αρχίζει ο πόλεμος

και τώρα αρχίζει η μάχη.

– Και να σταθείτε Έλληνες,

λεβέντες να φανείτε!!!!

Πέφτουν κουφάρια Τούρκικα

κάνουν γιουρούσια οι Τούρκοι,

σκοτώνοντε Τουρκόπουλα,

χάνονται Τοπιτζήδες.

Και ‘κει το κοντοδειλινό,

οι Τούρκοι αλαφιάζουν,

τότε ο Νικήτας φώναξε

και λέει στα παλληκάρια.

– Απάνω τους μωρέ παιδιά

αλύπητα χτυπάτε.

Το τι κακό εγίνηκε

στου Τσάκωνα το ρέμα,

το μαρτυρούν ως σήμερα,

τα κόκαλα των Τούρκων.!!!!!!!

Το παρακάτω ποίημα είναι του Παναγιώτη Κάλας ή Τσοπανάκου ο οποίος ήταν  λαϊκός ποιητής από τη Δημητσάνα.Έζησε κατά τη περίοδο του 1821 και έγραψε αρκετά ποίημα (λαϊκά άσματα) για τους αγώνες του 1821.Υπήρξε φίλος με τον Νικηταρά και μάλιστα τον ακολουθούσε και μαζί του και στις μάχες.

Η Μάχη των Δολιανών ή ο Στρατηγός Νικηταράς Πάλιν άρχισ’ ο πόλεμος, Και των Τούρκων ο όλεθρος. Και στα Δολιανά ένας κρότος Που ερράγησεν ο τόπος. Ω ήρωα Νικηταρά! Το αίμα των Τούρκων βοά, Για να παύσης το σπαθί σου Την Ελληνικήν ορμή σου. Μ’ ογδόντα άνδρας κλείσθηκες, Τούρκους δεν εφοβήθηκες. Τρεις χιλιάδας δεν τρομάζεις, Ως τον Λεωνίδα κράζεις. Πατρίδα να τιμήσωμεν, Κι όλοι μιαν ώρ’ ας ζήσωμεν, Ήλθεν ο καιρός της δόξης, Την εκδίκησιν να δώσης, Βάνει τους Τούρκους έμπροστά, Σαν τσοπάνος τα τραγιά, Τους επήρε δυο πυργέλες και όλους τους τζεπιχανέδες*. * τζεπιχανέδες = λάφυρα

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Please enter your comment!
Please enter your name here