Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος

2

Από τον συνεργάτη μας,Γιάννη Δ. Κουρμπέλη

Ο Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος († 1826) ήταν οπλαρχηγός, πολιτικός και πρωτεργάτης της Επαναστάσεως του 1821 στον Άγιο Ιωάννη. Ο Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος είναι από τις μεγαλύτερες πολιτικές προσωπικότητες που έχει αναδείξει η περιοχή μας. Ο ίδιος συνεργαζόμενος με τους αδερφούς του, Πάνο και Ιωάννη, προσέφερε τα μέγιστα στην πατρίδα, κυρίως στον πολιτικό τομέα. Παράλληλα, μαζί με τους αδερφούς του ανακαίνισε το ερειπωμένο φράγκικο κάστρο του Παραλίου Άστρους και έτσι έγιναν οικιστές ενός νέου χωριού, του Παραλίου Άστρους.

Βιογραφία

Ο Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος γεννήθηκε στα τέλη του 18ου αι. στον Άγιο Ιωάννη. Ήταν ο μεσαίος γιος του Εμμανουήλ Ζαφείρη ή Ζαφειρόπουλου και ανιψιός του ηγούμενου της Μονής Λουκούς και φιλικού, Νεόφυτου Ζαφείρη ή Ζαφειρόπουλου (στοιχεία που προκύπτουν από την διαθήκη του Νεόφυτου Ζαφείρη). Αδέρφια του ήταν οι Παναγιώτης (Άκουρος) (1788 – 1848) και Ιωάννης Ζαφειρόπουλος (1795 – 1854). Το πατρικό τους σπίτι στον Άγιο Ιωάννη είναι το πρώην Αθανασίου Ροζολή και Τσαγκαρόγιαννη και σήμερα Γερμανών. Δεν γνωρίζουμε αν είχαν σπίτι και στο Άστρος.

Το αρχοντικό των Ζαφειροπουλαίων στον Άγιο Ιωάννη (σήμερα ιδιοκτησία Γερμανών). Βρίσκεται πάνω από την πηγή Σουληνάρι (βλέπε και: Αρχοντικά του Αγίου Ιωάννη – Μέρος ΣΤ’)

Ο Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος, όπως και τα αδέρφια του, ασχολήθηκε από νεαρή ηλικία με το εμπόριο. Σύμφωνα με αναφορά του αδερφού του, Πάνου, το 1847, ο Κωνσταντίνος εμπορευόταν στην Ύδρα, ενώ κατά τον ανιψιό του Απόστολο Μαυρογένη, εμπορευόταν στην Τεργέστη. Το 1820 μυήθηκε στην Φιλική Εταιρία από τον Αγιοπετρίτη προεστό Αναγνώστη Κονδάκη, ενώ βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη. Μαζί του μυήθηκαν ο πεθερός του, προεστός Πάνος Σαρηγιάννης, οι αδερφοί του, ο προεστός Γεώργιος Τροχάνης και πολλοί άλλοι.

Στις παραμονές της επαναστάσεως, διέλυσε το εμπορικό του κατάστημα και μετέβη στην πατρίδα του για τις προετοιμασίες του αγώνα. Στις 15 Ιανουαρίου 1821 μετέβη με τον Αναγνώστη Κοντάκη στην Ύδρα, όπου συνάντησαν τους εκεί πρόκριτους, προκειμένου να ξεκινήσουν τις πρώτες ενέργειες τις Επανάστασης. Με την κήρυξη της Επανάστασης στον Άγιο Ιωάννη (24 Μαρτίου 1821), μετέβη με πάνω από 100 Αγιαννίτες στο στρατόπεδο των Βερβένων. Ο ίδιος, μαζί με τον πεθερό του Πάνο Σαρηγιάννη, τροφοδοτούσαν το στρατόπεδο των Βερβένων και στη συνέχεια το στρατόπεδο των Δολιανών, το οποίο ιδρύθηκε από τον Πάνο Ζαφειρόπουλο.

Ο Κωνσταντίνος διετέλεσε και Γερουσιαστής της Πελοποννησιακής γερουσίας, θέση την οποία κατέλαβε αμέσως μετά την κατάληψη της Τριπολιτσάς (23 Σεπτεμβρίου 1821). Για τη θέση αυτή είχε προταθεί αρχικά ο Πάνος Σαρηγιάννης, αλλά σύμφωνα με τα απομνημονεύματα του Κοντάκη: <<ο κυρ Πάνος αντί να υπάγει αυτός γερουσιαστής έστειλε τον γαμβρόν του τον Κωνσταντή Ζαφειρόπουλον…>>. Σε απόφαση της 1ης Δεκεμβρίου 1821 στο Άργος, υπογράφει ως γερουσιαστής μαζί με άλλα 24 άτομα (μεταξύ των οποίων: Δημήτριος Υψηλάντης, Παπαφλέσσας, Θεοχαράκης Ρέντης, Ασημάκης Φωτήλας, Ιωάννης Παπαδιαμαντόπουλος κ.α.). Συγκεκριμένα εμφανίζεται ως <<Κωνσταντίνος Ζαφυρόπουλος εξ Αγίου Πέτρου, πατρίδος Αγίου Ιωάννου>>. Παράλληλα ο Ζαφειρόπουλος διετέλεσε βουλευτής της Επαρχίας του και πληρεξούσιος στην Β’ Εθνοσυνέλευση του Άστρους. Κατά τον Κορομηλά ήταν: <<πολιτικός νουνεχής, αλλά ενθουσιώδης πρόμαχος της ελευθερίας>>.

Η σφραγίδα της Πελοποννησιακής Γερουσίας το 1821.

Τα έτη 1823, 1824 και 1825 διετέλεσε μέλος του Βουλευτικού σώματος. Το 1824 διορίστηκε μέλος της τριμελούς καθησυχαστικής επιτροπής στην Τρίπολη, μαζί με τον Υδραίο Κυριάκο Σκούρτη και τον Μαυρομιχάλη. Στόχος αυτής της επιτροπής ήταν να κατευναστούν τα οξυμένα πνεύματα την περίοδο του εμφυλίου και να συμβιβαστούν οι κινηματίες με την κυβέρνηση.

Τον Νοέμβριο του 1824 οι αδερφοί Ζαφειρόπουλοι ξεκινούν την ανακαίνιση του ερειπωμένου φράγκικου κάστρου του Παραλίου Άστρους, η οποία τελείωσε το 1825. Εκεί οι Ζαφειρόπουλοι έφτιαξαν τις κατοικίες τους και εγκαταστάθηκαν μόνιμα, αποτελώντας τον πυρήνα ενός νέου οικισμού, του Παραλίου Άστρους, το οποίο κατοικήθηκε αρχικά ως επί το πλείστον από Αγιαννίτες ακόλουθούς τους (βλέπε και: Παναγιώτης Ζαφειρόπουλος (Άκουρος)).

Το κάστρο των Ζαφειροπουλαίων στο Παράλιο Άστρος. Ανακαινίστηκε στο διάστημα το 1824 – 1825 και αποτέλεσε τον πυρήνα του Παραλίου Άστρους.

Η οικία του Κωνσταντίνου Ζαφειρόπουλου στο Κάστρο. Βρίσκεται στην ΝΑ πλευρά και είναι ερειπωμένο.

Το 1825, ο Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος μετέβη στα Μεσσηνιακά φρούρια και ορίστηκε επικεφαλής του στρατιωτικού σώματος της Επαρχίας Αγίου Πέτρου επειδή ο αδερφός του, Πάνος, είχε αιχμαλωτιστεί από τους Οθωμανούς κατά την μάχη του Κρεμμυδίου. Ο Ζαφειρόπουλος μετέβη στην Καλαμάτα, όπου χρησιμοποιήθηκε από τον πρόεδρο του Εκτελεστικού σώματος για μια σειρά από λεπτές αποστολές. Μία από αυτές ήταν η εξής: στάλθηκε με τον Μαυροκορδάτο στο Νεόκαστρο, προκειμένου να ενθαρρύνει του μαχόμενους στην Σφακτηρία. Φτάνοντας όμως στην Σφακτηρία, αιχμαλωτίστηκε μετά από μία σφοδρή τουρκική έφοδο. Το γεγονός της αιχμαλωσίας των Ζαφειροπουλαίων συνέβη τον Απρίλιο του 1825. Μετά από 5 μηνών αιχμαλωσία απελευθερώθηκε στην Μεθώνη, όπου είχαν μεταφερθεί. Τα δύο αδέρφια απελευθερώθηκαν λόγω ανταλλαγής με τους Οθωμανούς αιχμαλώτους αδερφούς Σεχνετζιπαίους, γεγονός το οποίο κατόρθωσε ο μικρότερος αδερφός τους, Ιωάννης Ζαφειρόπουλος, εξαγοράζοντάς τους για 1100 στερλίνες ή 48000 γρόσια. Τους δύο Οθωμανούς τους εξαγόρασε για 10000 γρόσια.

Από τις πολλές περιπέτειες, στερήσεις, κακουχίες από την αιχμαλωσία, αλλά και από τις στενοχώριες, επήλθε ο θάνατός του, τον Ιούλιο του 1826. Σύμφωνα με το υπόμνημα του Αγιαννίτη Μιχαήλ Λογοθέτη, πρώτου πρόεδρου της κοινότητας Παραλίου Άστρους, ο Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος πέθανε στο Ναύπλιο. Ο θάνατός του, καθώς και αυτός του πεθερού του Πάνου Σαρηγιάννη (τον Δεκέμβριο του 1825) λύπησε βαθύτατα τον λαό της Θυρέας. Ο αδερφός του, Πάνος, αναφέρει χαρακτηριστικά σε έκθεσή του το 1847 προς τον Βασιλιά Όθωνα:

<< Κατ’ εκείνη την εποχήν απεβίωσεν ο αείμνηστος Πάνος Σαριγιάννης και μετ’ ου πολύ ο μακαρίτης αδελφός μου Κωνσταντίνος, των οποίων ο θάνατος των δύο τούτων ανδρών, τους οποίους είχον ως δύο χείρας, τον μεν εις την επαρχίαν, το δε εις τον πολιτικόν βίον, μου έφερε πολλά προσκόμματα εις τους σκοπούς μου, σκοπούς αποβλέποντες όλως διόλου την πατρίδα…>>

Ο Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος είχε παντρευτεί την Μάρω, κόρη του Πάνου Σαρηγιάννη. Μαζί της απέκτησε μία κόρη, την Ρηγίνα, η οποία βαπτίστηκε κατά την παράδοση από τον Ιωάννη Καποδίστρια, κατά την επίσκεψή του στο Κάστρο το 1828. Η Ρηγίνα ήταν τόσο όμορφη, που η παράδοση λέει ότι όταν ο βασιλιάς Όθων επισκέφτηκε τους Ζαφειροπουλαίους το 1834, πρότεινε να την πάρουν μαζί τους στα ανάκτορα και μόλις μεγαλώσει να την κάνουν <<Κυρία των τιμών>>. Οι γονείς της όμως, αρνήθηκαν ευγενικά. Η Ρηγίνα πέθανε σε μικρή ηλικία το 1837 ή 1839. Η γυναίκα του, Μάρω, παντρεύτηκε μετά τον θάνατό του τον Αγιαννίτη Βασίλειο Μαρούδη, με τον οποίο απέκτησε 9 κόρες. Έτσι τα αρχικά Παπαζογλέϊκα σπίτια σε Αγιάννη και Άστρος έγιναν Σαρηγιαννέϊκα, ύστερα Ζαφειροπουλέϊκα και τελικά Σακελλαρέϊκα έως σήμερα.

Το αρχοντικό του Αναγνώστη Παπάζογλη στον Άγιο Ιωάννη. Το συγκεκριμένο κομμάτι του αρχοντικού (ανατολική πλευρά) περιήλθε στον γαμπρό του, Πάνο Σαρηγιάννη και στη συνέχεια στον γαμπρό του, Κωνσταντίνο Ζαφειρόπουλο. Ο Ζαφειρόπουλος έζησε εκεί μετά τον γάμο του, έως το 1825 οπότε και εγκαταστάθηκε στο Παράλιο Άστρος. Το συγκεκριμένο κομμάτι περιήλθε στον νέο σύζυγο της Μάρως Σαρηγιάννη, Βασίλειο Μαρούδη και αργότερα στην κόρη του Μαριγώ, σύζυγο του σχολάρχη Νικόλαου Σακελλαρίου. Έκτοτε ανήκει στην οικογένεια Σακελλαρίου.

 

Το αρχοντικό του Παπάζογλη στο Άστρος. Παρόμοια πορεία κληρονόμων υπήρξε και στην περίπτωση αυτού του σπιτιού.

Όπως ήταν φυσικό, το Ελληνικό κράτος τίμησε αυτόν τον αληθινό πατριώτη, ο οποίος όμως δεν κατόρθωσε να δει την πατρίδα του ελεύθερη. Το δημόσιο αναγνώρισε χρέος προς αυτόν 35110 γροσίων. Το 1833 κατατάχθηκε στην 5η τάξη των αξιωματικών, δηλαδή στους λοχαγούς.

Πηγές

  • Νικολάου Ι. Φλούδα – Θυρεατικά, τόμος Γ’, Αθήνα 1983
  • Ι. Κακαβούλια, Ι. Κουσκουνά, Κ. Χασαπογιάννη – Θυρεάτις Γη, Αθήνα 1981

Γράφει: Ιωάννης Δ. Κουρμπέλης

Επιμέλεια-Παρουσίασης:Φώτης Τζιβελόπουλος

2 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Μία από τις 9 κόρες του Βασίλη Μαρούδη και της Μαρίας Παπάζογλου (κυρά Μάρω) η Πηνελόπη είναι η γυναίκα του Κωνσταντίνου Κοράλλη προπάπος μου, την οποία του έδωσαν οι Ζαφειροπουλαίοι και ειδικά ο Πάνος Ζαφειρόπουλος, λόγω της ενεργής συμμετοχής του στον αγώνα του 1821, τον οποίο μάλιστα βράβευσε αργότερα μαζί με πολλούς άλλους από την περιοχή και του έδωσαν σαν προίκα το πατρικό μας σπίτι στο Νησί του Παραλίου Άστρους.

  2. κ. Κοράλλη πολύ ενδιαφέρουσες οι πληροφορίες σας !! Όντως η παλαιά Αγιαννίτικη οικογένεια Κοράλλη εγκαταστάθηκε από πολύ νωρίς στο Παράλιο. Ο πύργος του προγόνου σας (του Κωνσταντίνου Κοράλλη) σώζεται μέχρι σήμερα στο Άστρος (τότε Αγιαννίτικα καλύβια). Βρίσκεται κοντά στον Άγιο Παύλο και ονομάζεται μέχρι σήμερα Πύργος του Κουρέλλη ή Κοράλλη. Από τους πρώτους Κοραλλαίους που εγκαταστάθηκαν στο Παράλιο ήταν και ο Παπά – Μιχάλης, αδερφός των ηγούμενων της Λουκούς Κωνσταντίνου και Ιωσήφ…

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Please enter your comment!
Please enter your name here