Ο συντοπίτης μας ιατρός Παθολόγος Κώστας Βέμμος, εξειδικευμένος στα εγκεφαλικά επεισόδια,μας ενημερώνει…

0

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ – ΕΝΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ, ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΕΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

Το Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο είναι μια οξεία βλάβη του εγκεφάλου που οφείλεται σε αγγειακά και καρδιακά αίτια. Τα εγκεφαλικά είναι μια επείγουσα νόσος, όπως το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου και απαιτείται άμεση αντιμετώπιση. Το 80% των εγκεφαλικών είναι ισχαιμικά και το 20% αιμορραγικά.Τα ισχαιμικά εγκεφαλικά οφείλονται σε απόφραξη κάποιου αγγείου που τροφοδοτεί με αίμα τον εγκέφαλο με αποτέλεσμα νέκρωση του εγκεφάλου στη περιοχή άρδευσης του αγγείου. Η απόφραξη του αγγείου οφείλεται σε θρόμβο αίματος που αναπτύσσεται σε παθήσεις των αγγείων ή της καρδιάς. Οι συνηθέστερες αιτίες είναι η αθηρωμάτωση των αρτηριών και η κολπική μαρμαρυγή, μια συχνή αρρυθμία της καρδιάς. Τα εγκεφαλικά είναι η δεύτερη αιτία θανάτου στον κόσμο και η πρώτη αιτία μόνιμης αναπηρίας στους ηλικιωμένους. Προκαλεί τεράστια ψυχολογικά, σωματικά και οικονομικά προβλήματα στους ασθενείς, τις οικογένειές τους και την κοινωνία. Υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα έχουμε περίπου 30-35.000 περιστατικά κάθε χρόνο. Ένα χρόνο μετά το 1/3 των ασθενών έχει πεθάνει, το 1/3 έχει μόνιμη μέτρια έως βαριά αναπηρία και μόνο το 1/3 είναι αρκετά καλά έως τελείως καλά. Τα εγκεφαλικά επεισόδια αποτελούν τεράστια πρόκληση για την κοινωνία αφού ο αριθμός των ανθρώπων που παθαίνουν εγκεφαλικό είναι πολύ πιθανό να αυξηθεί σημαντικά στο άμεσο μέλλον λόγω της αύξησης του μέσου όρου επιβίωσης και συνεπώς γήρανσης του πληθυσμού. Για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα υπάρχουν τρεις κύριες στρατηγικές προσέγγισης: πρόληψη, θεραπεία οξείας φάσης στο νοσοκομείο και αποκατάσταση

Α) Η πρόληψη των εγκεφαλικών στον γενικό πληθυσμό σήμερα, στηρίζεται στην αναγνώριση ατόμων με ένα ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου. Μερικούς από τους παράγοντες κινδύνου δεν μπορούμε να τους αντιμετωπίσουμε, όπως την αυξανόμενη ηλικία, το φύλο του ανθρώπου, την φυλή και την εθνότητα. Αντίθετα υπάρχουν παράγοντες που με σωστή παρέμβαση ή θεραπεία μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο σημαντικά. Ο σπουδαιότερος παράγοντας στην πρόληψη των εγκεφαλικών είναι ή ορθή θεραπεία την αρτηριακής υπέρτασης. Είναι ο ισχυρότερος ανεξάρτητος παράγοντας για την πρόκληση τόσο των ισχαιμικών όσο και των αιμορραγικών εγκεφαλικών επεισοδίων. Έχει αποδειχθεί ότι ή θεραπεία της υπέρτασης μειώνει τα εγκεφαλικά τουλάχιστον κατά 38%. Το κάπνισμαθεωρείται σημαντικός παράγων κινδύνου εκδήλωσης εγκεφαλικού, καθ’ όσον διπλασιάζει τη πιθανότητα της πάθησης. Το 18% των εγκεφαλικών αποδίδεται στους ενεργείς καπνιστές, ενώ 12% περίπου στους παθητικούς. Διακοπή του καπνίσματος μειώνει κατά 50% τα εγκεφαλικά το πρώτο χρόνο. Επιδημιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι η ύπαρξη σακχαρώδη διαβήτη αυξάνει το σχετικό κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού από 1.8 μεχρι και 6 φορές. Ο κίνδυνος δε είναι μεγαλύτερος όταν ο διαβήτης συνυπάρχει με υπέρταση. Η αύξηση της χοληστερίνης είναι σημαντικός παράγων κινδύνου στεφανιαίας νόσου αλλά και των ισχαιμικών εγκεφαλικών. Η αύξηση της χοληστερίνης ιδίως πάνω από τα 240 mg/dl συσχετίζεται με θανάτους που οφείλονται σε ισχαιμικά εγκεφαλικά. Η συχνότερη καρδιακή πάθηση που προκαλεί ισχαιμικά εγκεφαλικά είναι μια αρρυθμία που λέγεται κολπική μαρμαρυγή. Είναι ο δεύτερος στη σειρά παράγων κινδύνου εγκεφαλικών μετά την υπέρταση. Περίπου 0.4% του γενικού πληθυσμού έχει κολπική μαρμαρυγή, η συχνότητά της αυξάνεται με την ηλικία, ενώ ο κίνδυνος να πάθουν εγκεφαλικό, που συχνά είναι σοβαρό, κυμαίνεται μεταξύ του 3-5% κάθε χρόνο. Σήμερα περίπου το 1/3 των ισχαιμικών εγκεφαλικών οφείλεται σε κολπική μαρμαρυγή. Η χρήση προληπτικά αντιπηκτικών φαρμάκων μειώνει τα εγκεφαλικά κατά 68-70%. Λιγότερο σημαντικοί παράγοντες κινδύνου εγκεφαλικών είναι: η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής άσκησης, η κατάχρηση αλκοόλ, ψυχολογικοί παράγοντες (άγχος, κατάθλιψη), κλπ.

Β) Κατά την οξεία φάση, ασθενείς με εγκεφαλικό, ακόμη και σή­μερα, αντιμετωπίζονται αντιφατικά και συνήθως φτωχά συγκριτικά με άλλες κα­τηγορίες ασθενών. Το εγκεφαλικό είναι μια επείγουσα νόσος, όπως το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. Απαιτείται συνεπώς επείγουσα θεραπεία, που θα στηρίζεται ασφαλώς σε γρήγορη και ακριβή διάγνω­ση. Για το λόγο αυτό κάθε ασθενής που θα εκδηλώσει σημεία εγκεφαλικού θα πρέπει να μεταφερθεί άμεσα χωρίς καμμία καθυστέρηση σε νοσοκομείο. Η αντιμετώπιση των ασθενών σε ειδικές μονάδες αυξημένης φροντίδας εγκεφαλικών (ΜΑΦ) μειώνουν τη θνητότητα και αναπηρία μέχρι και 29%. Η εισαγωγή και θεραπεία των ασθενών σε ειδική μονάδα εγκεφαλικών μειώνει τις επιπλοκές κατά τις πρώτες ημέρες και θεραπεύει αυτές έγκαιρα και αποτελεσματικά εάν συμβούν. Η χορήγηση τις πρώτες 4.5 ώρες φαρμάκων που διαλύουν τον θρόμβο και ανοίγουν το αποφραγμένο αγγείο προσφέρει σημαντική βοήθεια στους ασθενείς καθόσον μειώνει την αναπηρία κατά 40% (θρομβολυτική θεραπεία). Τα τελευταία έτη η χρήση ειδικών συσκευών-καθετήρων σε ασθενείς με σοβαρό ισχαιμικό εγκεφαλικό που προσέρχονται στις 6 πρώτες ώρες είναι μια πολύ αποτελεσματική θεραπεία (μηχανική θρομβεκτομή). Ο ένας στους τρεις ασθενείς που λαμβάνουν αυτή τη θεραπεία γίνεται εντελώς καλά. Πρέπει να επισημανθεί όμως ότι η θεραπεία αυτή απευθύνεται σε προσεκτικά επιλεγμένους ασθενείς που πληρούν ορισμένα κριτήρια. Επίσης απαιτείται ειδικά εκπαιδευμένος ιατρός (επεμβατικός νευροακτινολόγος) με γνώσεις και εμπειρία στη χρήση αυτών των συσκευών, καθώς και ομάδα ιατρών και παραϊατρικού προσωπικού που ο καθένας έχει ένα σημαντικό ρόλο στην λεπτή αυτή επέμβαση. Οι ασθενείς κατά την παραμονή τους στο νοσοκομείο θα πρέπει να διερευνηθούν όσον αφορά το αίτιο που προκάλεσε την εγκεφαλική βλάβη. Συνεπώς χρειάζεται τις περισσότερες φορές έλεγχος με εξετάσεις όπως μαγνητική τομογραφία, αγγειογραφίες, triplex αγγείων, κλπ. Ανάλογα με το αίτιο του εγκεφαλικού συστήνεται και ανάλογη θεραπευτική αγωγή με αντιαιμοπεταλικά ή αντιπηκτικά φάρμακα, ενδαρτηρεκτομή ή αγγειοπλαστική καρωτίδας καθώς και άλλες πιο εξειδικευμένες επεμβάσεις (πχ σύγκλειση ωτίου αριστερού κόλπου).

Γ) Μετά την θεραπεία στο νοσοκομείο για τους επιζώντες και έχοντες αναπηρία ασθενείς υπάρχει επιτακτική ανάγκη αποκατάστασης. Αποκατάσταση σημαίνει συντονισμένη προσπάθεια από επαγγελματίες υγείας, γιατρούς και φυσικά την οικογένεια για μείωση της αναπηρίας ή και επάνοδο στο φυσιολογικό του ασθενή. Η σωστή από την αρχή μεθοδολογία στην φυσιοθεραπεία, εργοθεραπεία, λογοθεραπεία και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενή δίνει αρκετές φορές θεαματικά αποτελέσματα στη βελτίωση του ασθενή. Υπάρχουν δυστυχώς ελάχιστα κρατικά κρατικά κέντρα που δέχονται ασθενείς μετά από εγκεφαλικό για αποκατάσταση. Στη χώρα μας σε μεγάλο αριθμό ασθενών, την ευθύνη της αποκατάστασης αναλαμβάνει η οικογένεια στο σπίτι του ασθενή, δαπανώντας  πολλά χρήματα αλλά και προσωπική ενασχόληση και επιβάρυνση στη στήριξη του πάσχοντος.

Κώστας Βέμμος, Παθολόγος με εξειδίκευση στα εγκεφαλικά επεισόδια

Πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Εγκεφαλικών

Τέως Διευθυντής της Μονάδας Οξέων Εγκεφαλικών του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα»

  Pin It
/cardiopublic.com

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Please enter your comment!
Please enter your name here