ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡΑΚΙ, ΦΙΛΕ ΜΟΥ ΚΑΛΕ!

0

Γράφει ο Στυλιανός Γρ. Παπαντώνης

Κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1940, ένα απομεσήμερο, μια συντροφιά αγιωργητάκια, μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Δολιανών ξεδίνουν παίζοντας αμπάριζα (κυνηγητό) στο ευρύχωρο προαύλιο του πατρογονικού Αγιώργη, που το σκέπαζε ο πελώριος πλάτανος και το στολίζει η μαρμάρινη στήλη-ανάμνηση της μάχης της 18ης Μαΐου 1821 (Νικηταράς).

Ξάφνου από το βεργέικο σπίτι, στα δυτικά της πλατείας, όπου ο τότε Κοινοτικός Γραμματέας Δολιανών, ο μακαρίτης Γεώργιος Βέργος (Φαραός) στέγαζε και το Κοινοτικό Γραφείο, ακούγονται περίεργοι ήχοι, κάπως σαν του γραμμοφώνου. Σταματάει το παιχνίδι και τα παιδιά, βλέποντας ορθάνοιχτες τις πόρτες του Γραφείου, μπαίνουν στη σάλα-Γραφείο χωρίς δισταγμό. Ο Γραμματικός καλοδέχεται τα παιδιά…

Τους δείχνει την πηγή των ήχων. Είναι ένα παράξενο κουτί, πάνω στο τραπέζι, με γυαλιστερή φάτσα, με κάτι κουμπιά και με γράμματα ακαταλαβίστικα για τους μικρούς.

– Είναι ραδιόφωνο, λέει ο Γραμματικός, γυρίζοντας το κουμπί και προσπαθώντας να «πιάσει» ελληνικό σταθμό, με νέα.

Ιδού λοιπόν η πρώτη μου γνωριμία με το ραδιόφωνο. Σύντομα άρχισαν να κυκλοφορούν στο χωριό ραδιόφωνα. Πρώτα – πρώτα αγόρασαν οι καφετζήδες, οι ταβερνιάρηδες… και σιγά – σιγά ακολούθησαν τα νοικοκυριά.

Τα πρώτα ραδιόφωνα ήσαν ογκώδη, δυσκίνητα και λειτουργούσαν με μπαταρία. Κατά τις επόμενες δεκαετίες – του 1950 και του 1960 – το ραδιόφωνο κυριάρχησε. Κυκλοφορούσαν όλο και νέα μοντέλα ραδιοφώνου και μαγνητοφώνου, καθώς και ο συνδυασμός των δύο, το ραδιομαγνητόφωνο ή κασετόφωνο.

Η επανάσταση όμως στη ραδιοφωνία ήρθε με την ανακάλυψη του τρανζίστορ. Πρόκειται, λένε τα βιβλία, για κρυσταλλολυχνία τριών επιφανειών, που λειτουργεί ως διακόπτης. Συνεκδοχικά όλα τα ραδιόφωνα που λειτουργούν μ’ αυτήν τη λυχνία, ονομάζονται τρανζίστορ.

Το ραδιόφωνο τύπου τρανζίστορ είναι εύχρηστο, μετακινείται εύκολα και λειτουργεί με μικρές ηλεκτρικές στήλες. Γνωστά αυτά, όμως για την εποχή εκείνη πρωτόγνωρα. Με τις συνεχείς βελτιώσεις το τρανζίστορ έγινε προσιτό σε όλους μας, εργαλείο και σύντροφος.

Τα κομψά ραδιοφωνάκια, σε ποικιλία μεγεθών και σχημάτων, έμπαιναν στη βαλίτσα του ταξιδιώτη, τοποθετούνταν πάνω στο κομοδίνο, δίπλα στο κρεβάτι… Κάποτε μάλιστα ορισμένοι μερακλήδες είχαν το μικροσκοπικό τρανζίστορ τους στην τσέπη! Θυμάμαι πολύ καλά έναν εξηντάχρονο αγρότη να έχει στο τσεπάκι του πουκαμίσου του τον διασκεδαστή του, τον πληροφοριοδότη του, τον αχώριστο φίλο του, όπως του άρεσε να λέει ικανοποιημένος.

Προσωπικά οφείλω να ομολογήσω πως η συσκευή αυτή με δίδαξε, με διασκέδασε, γέμισε τις άδειες ώρες μου… Ζώντας, «κατ’ επιλογή μου» στην όμορφη ελληνική επαρχία, δεν είχα την ευκαιρία για ψυχαγωγία, για απόλαυση πολλών από τα αγαθά του πολιτισμού όπως: θέατρο, κινηματογράφος, μουσεία και ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Ε! Το ραδιοφωνάκι μού πρόσφερε σημαντικό μέρος αυτών των αγαθών.

Πώς να λησμονήσει κανείς, εκτός από την ενημέρωση, και μια σειρά άλλων υπέροχων εκπομπών όπως είναι: η, σε συνέχειες, παρουσίαση κλασικών λογοτεχνημάτων, ή το αλησμόνητο «θέατρο της Δευτέρας», ή τις ψυχαγωγικές σειρές, τα ποικίλα μουσικά ακούσματα και τόσα άλλα καλά και χρήσιμα…

Βεβαίως υπάρχουν και περιπτώσεις κατά τις οποίες τα ραδιοφωνικά μηνύματα κάθε άλλο παρά ευχάριστα είναι.

Α ν α π ό φ ε υ κ τ ο !

Για τούτο το λόγο, θαρρείς από τύψεις κινούμενος, ας ομολογήσω μια έκρηξη οργής μου για το κομψό τρανζιστοράκι μου:

Κατά την απριλιάτικη εκείνη χαραυγή που _αντί για τις μελωδίες του Αττίκ, που περίμενα_ άκουσα εμβατήρια, εναλλασσόμενα με απαγορευτικές διαταγές και μηνύματα περί γύψου. Θύμωσα τότε μ’ αυτούς που θέλησαν ντε και καλά να «σώσουν» την Ελλάδα χωρίς Βουλή και Βουλευτές, όπως, σκωπτικά, τραγούδησε, αν θυμάμαι καλά, ο Θέμης Ανδρεάδης.

Η δικαιολογημένη οργή μου στράφηκε αρχικά  κ α ι  προς το τρανζιστοράκι που φλυαρούσε πάνω στο κομοδίνο. Όμως σε λίγη ώρα, σαν πέρασε το φοβερό ξάφνιασμα, σκέφτηκα: Τι φταίει το ραδιόφωνο; Ό,τι του δίνουν, μεταδίδει. Άλλωστε και ο καλός άγγελος κακών ειδήσεων, κατά την κλασική αρχαιότητα, ήταν πρόσωπο ιερό.

Έτσι ήρθα στα συγκαλά μου και αθώωσα τον πολύτιμο φίλο. Ίσως σήμερα, με τα άλματα της τεχνολογίας το ραδιόφωνο να φαντάζει ως ο φτωχός συγγενής των μέσων μαζικής ενημέρωσης, ενώ είναι ο πρόδρομός τους, για δε τον ακροατή είναι πάντα το πιο φιλικό μέσο ενημέρωσης, εφόσον έχει το χάρισμα να μας συντροφεύει χωρίς να μας σκλαβώνει όπως η τηλεόραση, το έντυπο και τα σύγχρονα σχετικά προϊόντα της τεχνολογίας.

Στυλιανός Γρ. Παπαντώνης

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Please enter your comment!
Please enter your name here